Structurele Maatregelen

Het eenmalig doven van de verlichting tijdens de Nacht van de Nacht is een goede stap, maar nog geen strucuturele oplossing voor de toenemende lichthinder.

Gelukkig gaan steeds meer provincies en gemeenten over tot het nemen van structurele maatregelen. Hieronder een aantal voorbeelden.

Openbare verlichting
Dimmen van de openbare verlichting
Steeds meer gemeenten dimmen de openbare verlichting. Assen, Groningen, Emmen, Haren, Meppel, Rotterdam, Amersfoort, Apeldoorn, provincies Drenthe, Friesland en Groningen dimmen de openbare verlichting naar circa 50% tussen middernacht en 's morgens vroeg. Assen dimt zelfs in alle wijken de fellere lampen. In 2011 wordt langs de Provincialeweg van Zaanstad dimbare verlichting geplaatst worden.

Rotterdam: Vervangt de openbare verlichting door verlichting met dimmogelijkheid.
Provincies Groningen, Friesland en Drenthe: Zij werken samen om lantaarnpalen te verwijderen of het licht  te dimmen. Van de 450 duizend lichtmasten zullen er 100 duizend  verwijderd of gedimd worden. Provincie Zuid-Holland heeft bij de N470 en de N440 dimbare verlichtingsystemen aangelegd. Voor de trajectaanpak 2011-2013 worden vervangingsplannen opgesteld waarbij dimbare systemen worden aangebracht.

Invoeren van LED-verlichting
Amersfoort maakt de komende jaren 3000 lantaarnpalen geschikt voor LED verlichting. Ook Apeldoorn begint met de invoering van deze duurzamere vorm van verlichting. Provincie Zuid-Holland past bij scheepsvaartseinen en VRI's LED-lampen toe. Gemeente Zaanstad wil per jaar 2% energieverbruik besparen door o.a. gebruik te maken van LED verlichting. Zo zijn al verschillende fietstunnels voorzien van LED verlichting en is in Kogerveld een proef geweest met openbare LED verlichting.

Groene LED-verlichting (minder hinder)
Groene LED-verlichting veroorzaakt nog minder hinder. In Bosgebieden in Assen en buitengebied in Boekelo is de invoering van groene LED-verlichting gestart.

Vervangen armaturen die lichthinder opleveren
Amsterdam, Almere en Groningen vervangen vele armaturen. De nieuwe armaturen zorgen ervoor dat er gericht verlicht wordt en zorgen daarmee voor minder lichthinder.

Verlichting weghalen
In Nederland is ook veel overbodige verlichting. Meppel, Schouwen Duiveland, Amsterdam, Winterswijk en Provincie Drenthe hebben besloten verlichting weg te halen.
Meppel zal bij onderhoud niet noodzakelijke verlichting verwijderen en de Provincie Drenthe verwijderd 1500 lantaarnpalen. Dat is de helft van de 3000 lantaarnpalen langs provinciale wegen.

Energie-efficiëntie
Tilburg, Nijmegen en Bernheze werkten samen met Philips Lighting, de Provinciale Milieufederaties en Natuur en Milieu voor energie-efficiëntie en het tegengaan van lichthinder. Klik hier voor meer informatie.

Reclame- en sierverlichting
Verlichting na middernacht uit
Er wordt veel reclame gemaakt met lichtreclame. Dit is 's nachts eigenlijk overbodig en zorgt voor erg veel lichthinder. Assen, Deventer, Katwijk, Apeldoorn en Amsterdam hebben structurele maatregelen genomen tegen sier- en reclameverlichting. Zo dooft Assen haar eigen reclameverlichting na 00.30 uur en Deventer dooft permanent de aanstraalverlichting van haar gebouwen na 0.00 uur en Katwijk na 23.00 uur. 

Gericht verlichten (van boven naar beneden)
Het gericht verlichten van wegen, gebouwen en objecten voorkomt strooiverlichting dat doelloos de hemel beschijnt. Gemeenten die steeds meer gericht verlichten zijn Amersfoort, Apeldoorn en Assen 

Gemeentelijke afspraken over doven reclameverlichting
Steeds meer gemeenten nemen het doven van reclameverlichting en de tijdstippen waarop dit zou moeten gebeuren op in hun beleid of APV. Voorbeelden hiervan zijn Noordenveld (Dr) en Tynaarlo. Midden Drenthe (Beilen) heeft beperkingen vastgelegd over het gebruik skybeamers. 

Kassenverlichting
De verlichting van kassen zorgt voor erg veel lichtvervuiling. Voor kassenverlichting zijn nu aanvullende regels gekomen, bovenop het Besluit Glastuinbouw), om de duisternis te beschermen.  Wieringermeer is hier een goed voorbeeld van.

Beleid
Integraal beleid op gebied van duisternis
Een goed voorbeeld van een gemeente die integraal beleid voert op het gebied van duisternis is Schouwen Duiveland.

Verlichtingsbeleid voor behoud van duisternis
Houten, Almere, Amersfoort, Assen, Nijmegen en Groningen hebben beleid ingesteld voor het behoud van de duisternis in hun gemeente en Nederland. Begin september 2010 is bij provincie Zuid-Holland de nota "Verlichting met uitsraling vasgesteld, deze heeft betrekking op: duurzame toepassingen, verlichting alleen indien noodzakelijk en minder lichtvervuiling door actieve wegmarkering, toepassing zonnecellen en dimbare verlichting.

Integrale visie lichtbeleid in voorbereiding
Amsterdam

Beleid onnodige reclameverlichting
Meppel en Assen hebben beleid ingesteld om onnodige reclameverlichting tegen te gaan.

Maatregelen lichthinder in Provinciaal Omgevingsplan
Provincie Groningen heeft als een van de weinigen maatregelen tegen lichthinder opgenomen in het Provinciaal Omgevingsplan.

Gebiedsaanpak
De provincie Gelderland en gemeenten op de Veluwe hebben samen het project 'Veluwe donker' opgezet. Met dit project informeren zij gemeenten over hoe zij een doeltreffende aanpak van lichthinder en lichtvervuiling kunnen realiseren. Zie de website.

Voorbeelden van actieve bedrijven

Ook steeds meer bedrijven nemen structurele maatregelen om lichthinder tegen te gaan. Hieronder een aantal goede voorbeelden.

Philips Lighting Vitrite
Bij Philips is de terrein verlichting uitgevoerd met natriumlampen, welke een minimale lichtvervuiling hebben, en zijn geschakeld door een lichtsensor.

Alb. Hahn Piano's BV
Zij heeft altijd alle verlichting uit na openingstijden en in plaats van neonverlichting heeft zij haar logo op de gevel geplakt.

Dow Chemical
Dow Chemical neemt structurele maatregelen door minder te fakkelen en de verlichting bij (langdurig) sluiten van verscheidene terreinen te doven. Ook dooft zij de overdadige infrastructurele verlichting.

Radboud Universiteit
Zij grijpt de Nacht van de Nacht aan om samen met studenten en medewerkers in en rondom gebouwen te inventariseren waar onnodig energie wordt verbruikt. Op basis van deze inventarisaties zal een verbeterplan worden opgesteld.

SNS REAAL
SNS REAAL heeft haar deelname omgezet naar structureel verlichtingsbeleid. Na haar deelname aan de Nacht van 2008 werd besloten om de kantoor- en reclameverlichting structureel eerder uit te doen, in plaats van alleen gedurende de Nacht van de Nacht. Het nieuwe verlichtingsbeleid 2009 bij SNS REAAL houdt voor de kantoor- en reclameverlichting in dat: Alle kantoorverlichting na 20.00 uur uit gaat (behoudens afdelingen waar overgewerkt wordt) en de reclameverlichting tussen 23.00 en 05.00 uur uit is.

Erasmus MC
In het kader van een energiebesparingscampagne "WATT? doe jij met energie" wordt bekeken of de maatregelen die genomen worden voor de Nacht van de Nacht permanent kunnen worden ingevoerd.

Kamer van Koophandel Noord-Nederland
Naar aanleiding van de Nacht van de Nacht 2008 is inmiddels in de vestiging in Leeuwarden een klok geplaatst, zodat dagelijks alle verlichting uitgaat om 23.00 uur tot de volgende ochtend.